Where is your accent from?

wtorek, 10.11.2015

Byłam spokojna, gdy wyruszaliśmy w naszą podróż po Amerykański Sen. Przeczytałam w końcu kilku amerykańskich autorów, przeprowadziłam mnóstwo rozmów o Stanach, plus obejrzałam niesamowite ilości amerykańskich seriali i filmów. Ale nigdy nie przypuszczałam, że mimo tego, będzie mnie tutaj tak wiele rzeczy dziwić.

Widok na Golden Gate w San Francisco, symbolizuje akcent kalifornijski

Po pierwsze American English

Angielski to język różnorodny, w wielu wariantach. Ma aż 56 głównych akcentów na Wyspach Brytyjskich, 42 w Stanach i 7 w Kanadzie. A do obstawienia są jeszcze Karaiby, Australia, Nowa Zelandia, Indie, Afryka i inne post-kolonie brytyjskie i wszyscy ludzie, którzy nie są native’ami, w tym i ja i Wy!

Różnorodność przeogromna, ciężko się w tym wszystkim połapać. Dlatego wizjonerzy językowi w tym momencie dążą do powstania ujednoliconej wersji angielskiego czyli tzw. Global English. Ma to być taka uproszczona wersja angielskiego pod względem wymowy oraz ilości słów. Podobną wizję zreformowania angielskiego w XIX wieku miał Noah Webster, który zauważył potrzebę zmian językowych wraz z powstaniem Stanów Zjednoczonych.

amerykańskie samochody w różnych kolorach

Z Nowym Światem nastała potrzeba nowego języka. Aby całkowicie odciąć się od brytyjskich wpływów w 1828 roku Noah Webster opublikował słownik – An American Dictionary of English Language. W słowniku tym uprościł wymowę oraz ortografię, tak aby raz na zawsze wprowadzić ład i porządek w języku angielskim. Jako rewolucjonista, w ten sposób jeszcze bardziej podkreślił niezależność i wolność w Stanach Zjednoczonych. Wizja Webstera miała sens, ponieważ wielu kolonizatorów pochodziło z różnych krajów i mówiło różnymi językami. I tak oto powstał American English.

Dynie wzdłuż kalifornijskiego wybrzeża

Po drugie California English – akcent kalifornijski

Słownik języka polskiego PWN podaje, że akcent to

«charakterystyczny dla kogoś sposób wypowiadania wyrazów»

W Stanach Zjednoczonych akcenty nie są tak bardzo zróżnicowane jak w Wielkiej Brytanii. Natomiast ich największa różnorodność występuje na wschodnim wybrzeżu, czyli tam, gdzie były założone pierwsze 13 Stanów. Zachodnie wybrzeże było skolonizowane później, stąd mniejsza różnorodność w wymowie. Natomiast Kalifornia ma swój akcent od całkiem niedawna.

Widok na San Francisco, panorama

Dopiero w 2012 roku pani profesor Penelope Eckhert z Uniwersytetu Stanford ustaliła, że Kalifornia ma swój własny akcent. Możecie zapytać dlaczego dopiero teraz? Czy akcentu się po prostu nie ma? Czy akcent po prostu jest? Dopiero teraz, ponieważ Kalifornia jest stosunkowo młodym stanem, założonym z zaledwie 167 lat temu, w 1848 roku, zaraz po wojnie amerykańsko-meksykańskiej. Kalifornia została wtedy włączona do Stanów Zjednoczonych wraz z rdzennymi mieszkańcami tego rejonu oraz Meksykanami (przed wojną ten rejon był własnością Meksyku).  Zaraz po włączeniu Kalifornii do Stanów wybuchła Gorączka Złota, która wiązała się z przybyciem osadników w każdego zakątka kraju oraz Kanady. Od samego początku Kalifornia to melanż kulturowy, który wzbogaca tutejszy język oraz akcent.

Klasyczny kalifornijski zachód słońca z budką ratownika

Akcent potrzebuje też czasu. W przypadku podbijania nowych terenów dopiero następne pokolenie po pionierach może wykazywać jakieś ślady szeroko rozumianego akcentu. Dzieci wyłapują różne dźwięki i są je w stanie powtarzać. Co ciekawe, nie mówią one nigdy tak samo jak rodzice, tylko jak ich rówieśnicy, którzy mogą pochodzić z różnych stron. Chcą się dopasować, łatwo podchwytują nowe dźwięki i chcą je powtarzać. Dlatego językoznawcy w badaniu kalifornijskiego akcentu wzięli pod uwagę tylko osoby młode, będące źródłem zmian językowych nieobecnych w wymowie starszych.

Tabliczka informująca o niebezpiecznych klifach, wybrzeże kalifornijskie

Tutejszy sposób mówienia większości osób kojarzy się z Valley Girl z piosenki Franka Zappy oraz z wyluzowanym sposobem bycia surfera, tutaj nazywanego surfer dude. Profesor Eckhert mówi, że nie jest to do końca prawdą. W mowie tutejszych ludzi można zauważyć wpływy z hiszpańskiego i chińskiego – Kalifornia ma największą populację Meksykanów oraz Azjatów w całych Stanach.

ludzie, Kalifornijczycy, na dachu jednej z restauracji w San Francisco

Po czym można jeszcze rozpoznać, że ktoś jest z Kalifornii? Awesome, totally, like, hella, freeway, she’s like… o osom i totally chyba nie trzeba się rozpisywać. Like stosowany jako przerywnik w zdaniu znany jest zapewne Wam wszystkim, bo wszedł do potocznego użytku, natomiast jego korzenie są właśnie w Kalifornii. Hella jak w piosence Hella Good Gwen Stefani oznacza a lot of, lots of… I zamiast pięknej mowy zależnej she said Kalifornijczycy skracają sobie drogę i mówią she’s like. Takie rozwiązanie nie wymaga dokładnego przytoczenia czyichś słów, więc usprawnia komunikację. Ciekawa sprawa, o której nie wiedziałam, to różnica w nazewnictwie autostrad między południową a północą Kalifornią. Na południu mówimy the 101, na północy mówimy po prostu 101. Kto by przypuszczał?

Zachód słońca w San Francisco

Po trzecie Where is your accent from?

Gdy pierwszy raz usłyszałam to pytanie byłam zdziwiona. Nie prościej przecież zapytać po prostu skąd jestem? Niestety nie. A przecież jakoś trzeba przeprowadzić small talk.  Amerykanie uwielbiają te niezobowiązujące, krótkie rozmowy, a obcy akcent to jedna z pierwszych rzeczy, o które można zapytać. No właśnie, Amerykanie są bardzo ciekawi nas jako Polaków.

tory, wybrzeże kalifornijskie

Nasz obcobrzmiący akcent ułatwia nam wiele spraw: po pierwsze to dobry punkt zaczepienia do poznania nowych ludzi. Amerykanie są bardzo ciekawi skąd jesteśmy i zawsze próbują jakoś nawiązać do Polski. A bo mój kolega ze szkoły był z Kazachstanu, interesuję się waszą historią, wiele przeszliście, uwielbiam waszą kiełbasę, jadłam kiedyś pierożki! Gdy czegoś nie rozumiemy, nigdy nie mają dość tłumaczeń zasad gry w baseballa, czy tutejszych zachowań. W zamian za to my możemy odwdzięczyć się polskimi imprezami, dobrym piwem i przekąskami.

I wiecie, właśnie to w Kalifornii jest fascynujące: różnorodność kultur i punktów widzenia. Nigdzie indziej tego nie ma.

 

Źródła:

http://sjp.pwn.pl/szukaj/akcent.html

https://www.pbs.org/speak/seatosea/americanvarieties/californian/

https://en.wikipedia.org/wiki/California_English

http://www.scpr.org/programs/take-two/2013/01/17/30118/do-californians-have-an-accent/

http://www.languagesoftheworld.info/geolinguistics/northern-californian-english-hella-different.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_of_American_and_British_English#Vocabulary

https://www.quora.com/How-many-accents-are-there-in-the-British-Isles-and-North-America

https://www.pbs.org/speak/seatosea/americanvarieties/californian/